Alles over bandenmaten

Banden, soorten en maten

Er zijn vele soorten en maten banden, maar de gemiddelde fietser heeft vaak geen idee waar al die aanduidingen op de zijkant op slaan. Ook weet hij veelal niet wanneer welke band het beste kan worden gebruikt. Graag neem ik je deze keer mee in de wereld van het draaiende rubber.

Al vanuit de prille historie van de fiets wordt de inch als maateenheid voor fietsbanden gehanteerd. We praten in het fietsvak dan ook over 24, 26, 27 en 28 inch wielen en banden. Die hoofdmaat geeft de diameter van de buitenband in gemonteerde, opgepompte toestand aan (28 x 1 5/8 x 1 1/8.) In het Nederlands / Engelse taalgebied wordt vervolgens de hoogte boven de draadzitting van de velg genoemd, ook in inches. Het eerste cijfer (28) geeft de buitendiameter van de band aan, het middelste cijfer (1 5/8) is de hoogte van de band boven de velg en het laatste cijfer (1 1/8) geeft de breedte aan, gemeten over de zijvlakken van de buitenband.

Duitse benadering

In het Duitse taalgebied wordt een iets afwijkende aanduiding gebruikt: dezelfde 28 x 1 5/8 x 1 1/8 band heet dan 28 x 1 1/8 x 1 5/8. Ook hier geeft het eerste cijfer de buitendiameter aan, het tweede cijfer is nu echter de breedte en het derde cijfer de hoogte.

Franse maatsysteem

Deze maataanduiding is te herkennen aan de buitendiameter in millimeters en breedte van de band. Zo wordt de hiervoor genoemde 28 x 1 5/8 x 1 1/8 band aangeduid als 700 x 28C. Incidenteel wordt soms ook de breedte weggelaten en vervangen door een naam b.v. Comfort, Ballon, Carrera of Course. Duidelijk is het dat bij deze methode van maataanduiding grote afrondingen worden gepleegd. Er is dan ook geen absolute zekerheid over het al dan niet passen van een band met een Engelse of Duitse maataanduiding op een velg met Franse aanduiding.

ETRTO aanduiding

.

Gelukkig zijn de verschillende maatsystemen (die vaak ook niet consequent worden gehanteerd) zo langzamerhand overvleugeld door een universele en eenduidige maatcodering. Fabrikanten van velgen en banden zijn er hand in hand in geslaagd een genormeerd maatsysteem met vaste afspraken in te voeren.

De European Tyre and Rim Technical Organization (ETRTO) hanteert in haar norm de breedte van de band in mm en diameter van de velg (de draadzitting van de velg, de plek waar de hieldraad van de band op komt te rusten) in mm. Daardoor heeft een 28 x 1 5/8 x 1 1/8 band de ETRTO-maat 28-622. 28 mm is daarbij de breedte van de band in opgepompte toestand, 622 mm de diameter van de draadzitting van de genormeerde velg, die daarmee ook bepalend is voor de hieldraad van de band. Uiteraard met toepassing van enige toleranties die vanwege passing op de velg en schommelingen in productieprocessen nodig zijn.

Tegenwoordig passen de bandenfabrikanten deze maatsystemen zonder uitzondering allemaal toe. Op de meeste nieuwe banden wordt naast de ETRTO-hoofdmaat nog wel de klassieke maataanduiding gehanteerd, maar nog slechts als geheugensteuntje. Welke band past op welke velg? In principe zijn alle banden met een gelijke ETRTO diameteraanduiding (het tweede getal, in dit geval 622) onderling uitwisselbaar op de velg met de overeenkomstige diameter
Dit betekent bijvoorbeeld dat op een velg met een diameter van 622 mm, banden met maat 28-622, 32-622 en 37-622 te monteren zijn. Wel is nog de breedte van de velg van belang. Een smalle band in een te brede velg geeft vaak problemen. Ook andersom natuurlijk, een brede band in een te smalle velg.

Uniforme maataanduiding

De oude inch maataanduidingen worden in de praktijk (door handel en consument) nog vaak gehanteerd, al is het alleen nog maar door het feit dat bij vervanging van oude banden de ETRTO-aanduiding ontbreekt. Waar de klassieke maten nogal eens tot misverstanden aanleiding kunnen geven (de velgdiameter van een 28 inch wiel - inch wordt ook wel met ’’ aangegeven - is bijv. kleiner dan van een 27’’wiel), hebben de ETRTO-maten het voordeel dat ze eenduidig zijn. De onderstaande maattabel is daarbij een hulpmiddel om in voorkomende gevallen de juiste band te kunnen kiezen.

Type fiets ETRTO Nederlands Duits Frans
autoped/step 62-203 12 1/2 x 2 1/4 12 l/2 x 2 1/4 1 2 1/2 x 2 1/4
kinderfiets 37-298 14 x 1 3/8 14x 1 3/8 350x35A
kinderfiets / BMX cross 47-305 16 x 2 x 1 3/4 16 x 1.75/2 16 x 1.75
kinderfiets 54-305 16 x 2   16x2
kinderfiets 37-340 16 x 1 3/8 16 x 1 3/8 400 A Confort
kinderfiets 32-357 1 7 x 1 1/4 17 x 1 1/4  
kinderfiets 47-355 18 x 2 x 1 3/4 18 x 1.75/2 18 x 1.75
kinderfiets 37-387 18 x 1 3/8 18 x 1 3/8  
kinderfiets / vouwfiets 47-406 20 x 2 xl 3/4 20 x 1.75/2 20 x 1.75
kinderfiest / BMX cross 57-406 20 x 2.125 20 x 2.125  
kinderfiets 40-432 20 x 1 1/2 20 x 1 1/2  
kinderfiets 37-438 20 x 1 3/8 20x 1 3/8  
kinderfiets 37-440 20 x 1 3/8 20x 1 3/8 500 A Confort
kinderfiets 37-451 20 x 1 3/8 BSR 20 x 1 3/8 BSR  
kinderfiets 37-489 22 x 1 3/8 22 x1 3/8  
kinderfiets 37-498 22 x 1 3/8 x 1 1/4 22 x 1 1/4 x 1 3/8  
kinder- jeugdfiets 47-507 24 x 2 x 1 3/4 24 x 1.75/2 24 x 1.75
kinder- jeugdfiets 40-534 24 x 1 1/2 24 x 1 1/2  
kinder- jeugdfiets 37-540 24 x 1 3/8 24 x 1 3/8 600 A Confort
kinder- jeugdfiets 32-541 24 x 1 3/8 x 1 1/4 24 x 1 1/4 x 13/8 600x 32 A
MTB 37-559 26 x 1.35    
MTB 40-559 26 x 1.5 26 x 1.5  
MTB 44-559 26 x 1.75    
MTB 47-559 26 x 1.9    
MTB 47-559 26 x 2 x 1 3/4 26 x 1.75 26 x 1.75
MTB 54-559 26 x 2.1 26 x 2.1 650 x 50
MTB 57-559 26 x 2.125 26 x 2.25 26 x 2.125
Duitse tour- stadsfiets 40-571 26 x 1 5/8 x 1 1/2 26 x 1.75 x 1 1/2 650 x 38/40 C
Duitse tour- stadsfiets 54-571 26 x 1 3/4 x 2 26 x 2 x 1 3/4 650x 50 C
France tour- stadsfiets 37-584 26 x 1 1/2 x 1 3/8 26 x l 3/8 x 1 1/2 650x35 B
France tour- stadsfiets 40-584 26 x 1 1/2 26x 1 1/2 650 B Standard
France tour- stadsfiets 44-584 26 x 1 1/2 x 1 5/8 26 x 1 5/8 x 1 1/2 650 B Semi Conf. 1/2 Ballon
stadsfiets 32-590 26 x 1 3/8 x 1 1/4 26 x 1 1/4 x 1 3/8 650 x 32 A
stadsfiets 37-590 26 x 1 3/8 26x 1 3/8 650x 35A
(stadsfiets Engels (bijv. Raleigh) 32-597 26 x 1 1/4 2 6x1 1/4 26x1 l/4
race (export maat) 25-630 27 x l 27x l 27x 1
tour- sportfiets (export maat) 26-630 27 x 1 1/4 x 1 1/16 27 x 1 1/16 x 1 1/4 27 x 1 1/4 x 1 1/16
tour- sportfiets (export maat) 28-630 27 x l 1/4 Fifty 27 x 1 1/8 x 1 1/4 27 x 1 1/4 Fifty
tour- sportfiets (export maat) 32-630 27 x 1 1/4 27x1 1/4 27x1 1/4
racefiets 20-622 28 x 3/4 28 x 3/4 700 x 20 C
racefiets 23-622 28 x 1 28x1 700 x 23 C
racefiets 25-622 28 x 1 5/8 x 1 (1/16) 28 x 1 1/16 x l 3/4 700 x 25 C
race(tour)fiets 26-622     700 x 26C
tour- sportfiets 28-622 28 x 1 5/8 x 1 1/8 28 x 1 1/8 x 1 3/4 700 x 28 C - 700 C
tour- sportfiets 32-622 28 x 1 5/8 x 1 1/4 28 x 1 1/4 x 1 3/4 700 x 32 C, 700 C Course
hybride/stadsfiets 37-622 28x 1 5/8 x1 3/8 28 x1 3/8x 1 5/8 700x 35 C
hybride 40-622 28 x 1 5/8 x 1 1/2 28 x 1 1/2 x 1.75 700 x 38/40 C
hybride 47-622 28 x 1 5/8 28 x 1.75 700 x 40/42 C
transportfiets/bakfiets 47-622 T 28 x 1 3/4   700x45 C
klassieke (oma)fiets 40-635 28 x 1 1/2 28x1 1/2 700 B Standard
transportfiets/bakfiets 44-635 28 x 1 1/2 x 1 5/8 28 x 1.75 x 1 1/2 700 x 40/42 B

Soorten banden

Er zijn talloze merken en types banden in omloop. Veel fietsers hebben geen idee van de verschillen en gaan proefondervindelijk te werk. Dat kan dus beteken dat ze na aankoop tot de conclusie komen dat ze eigenlijk niet de meest prettige band hebben gekocht voor de omstandigheden waarvoor ze hem gebruiken. Een slick kopen terwijl er alleen maar in drassig bos wordt gefietst, lijkt onverstandig. Evenals een zware profielband niet de oplossing is voor asfaltgebruik.

Dan nog iets over comfort. Een band bepaalt voor een belangrijk deel het comfort. Een band met soepele wangen bijvoorbeeld heeft een groter verend vermogen, absorbeert de schokken beter. Ook in de bocht voegt de band meer dan een type met harde, stugge zijkanten die meer stuiteren. Dan het rubber op zich. Zacht rubber slijt weliswaar harder, maar geeft meer grip. Dit is vooral van belang bij een slick. Overigens denken fietsers vaak dat je met een slick moeilijker in de regen zou kunnen rijden i.v.m. aquaplaning. Dat is een fabeltje, want de druk per vierkante centimeter is zo hoog en de rijoppervlakte zo klein, dat het water er direct onderuit wordt geperst. Hard rubber is veelal iets sneller.

Fabrikanten zouden geen ondernemers zijn als ze niet die twee eigenschappen aan elkaar zouden koppelen. Daarom zijn er thans veel Dual-Compound banden, wat zoveel zeggen wil als: een hard loopvlak over het midden van de band en een zacht rubber voor de wangen (als eenheid gevulkaniseerd of als een middenstrook over de omtrek opgeplakt). Meestal zijn dit soort bandjes dan ook nog in twee kleuren uitgevoerd, flitsend en passend bij de kleur van de fiets en doeltreffend in gebruik. Sneller op de rechte weg en meer grip in de bochten. Tenslotte nog iets over ATB-banden. Semi-slicks met noppen langs de rand kunnen onnatuurlijk stuurgedrag veroorzaken als de noppen te hoog en te hard zijn. Puistjes op de banden (zoals bij de Michelin Wildgripper Sprint) hebben doorgaans een goede tractie en lozen gemakkelijk grondresten. Te ondiepe en te harde profielbanden kunnen bij modder gemakkelijk vollopen en hun grip verliezen. Kijk of een band een lozend profiel heeft. In dat verband is ook de draairichting van groot belang. Bij verschillende types staat er een aanduiding d.m.v. een pijl hoe de band te monteren. Kortom: er is meer te vertellen over banden dan u wellicht had gedacht.